Türkiye’deki Kredi kartları
Türkler diğer herkes gibi kredi kartı ile yaşıyorlar, her Türk
kredi kartı müşterisi üstünde ortalama 1,8 kart taşıyor.
Günümüzde Türkiye’de, çoğu alışverişiniz için kredi kartınızı
kullanabilirsiniz: otel odası tutmak, araba kiralamak, oto yakıt
(gaz/benzin), uçak bileti satın almak, dışarıda yenen yemekleri
ödemek ve değerli eşya satın almak vb.
Günümüzde artik kredi kartlı ödeme kabul eden alkolsüz içecek
makineleri bile mevcut!
En popüler kart
VISA kredi kartı olup,
onu MASTERCARD/ EUROCARD takip etmektedir.
AMERICAN EXPRESS ise lüks oteller gibi daha pahalı yerlerde
kabul edilmektedir.
Eğer herhangi bir eşya üzerine pazarlık yaptıysanız vekredi
kartıyla ödemede bulunacağınızdan pazarlık esnasında
bahsetmediyseniz, satıcı, ödeyeceğiniz fiyata kredi kartı servis
ücretini de ekleyecektir (bu ücrete komisyon denmekte, oranı
genelde %2 ila %4 arası olmaktadır), çünkü bu miktar başlangıçta
yapılan pazarlığa dahil edilmemişti. Bu sistem Haziran 2003’te
yasadışı olarak tanımlanmış olsa da, günümüzde halen çoğu yerde
uygulandığı görülmektedir.
Benzin istasyonlarında üzerinde %0 Komisyon yazılı levhalara
rastlayabilirsiniz. Bu levha, yakıtınızı kredi kartıyla ödeme
yoluna giderseniz sizden kredi kartı servis ücreti alınmayacağı
anlamına gelir.
Kredi kartları ve Türkiye’deki sosyal etkileri :
Türk kredi kartı piyasasındaki hızlı büyüme beraberinde
çeşitli sorunlar getirmiştir. Kart sahipleri ve müşteri
birlikleri yüksek faiz oranlarından şikayetçiyken ekonomistler
ise borç faiz oranlarından bankalar ise devamlı çıkan aflardan
yakınmaktadırlar. Tüm bu şikayetlere kredi kartı borçları
yüzünden gittikçe artan intihar vakaları da eklenince
Türkiye’deki kredi kartı piyasasına yeni bir düzenleme
getirildi. 2003 yılında, Kredi kartları, Tüketici Koruma
Yasasının kapsamına alındı.
Bu kredi kartlarına getirilen ilk yasal düzenleme olmuştu. Ancak
tatmin edici bir düzenleme değildi. Sadece geçici çözümler
getirdiği şeklinde eleştirilere uğradı. 2005 yılında, daha
kapsamlı bir kredi kartı kanunu yürürlüğe girdi. Bu düzenleme
ile, Türkiye Merkez Bankası kredi kartı faiz oranlarına bir
tavan getirip dokunulmadan bırakılmış çoğu konuya açıklık
getirildi. Bu yazıda, bu düzenlemenin sebepleri, avantajları ve
dezavantajları tartışılırken aynı zamanda Türkiye’deki kredi
kartı piyasasındaki gelişmelere de bir göz atılmıştır. 2003 ve
2005 yıllarında konan düzenleme ve aflar incelenmekte ve
bankalar, müşteriler ve hükümet üzerine yarattıklari etkiler
açıkça gözler önüne serilmektedir.